آقای اصغر عبد الله نویسنده پاکستانی:

در میان مسلمانان شبه‌قاره، احترام و محبتی که نسبت به محمدعلی جناح شکل گرفت، جایگاهی ویژه در حافظه تاریخی مردم دارد. این علاقه، تنها به دوران زندگی او محدود نماند، بلکه با گذشت زمان نیز در خاطره جمعی نسل‌های مختلف حفظ شده است.

ارزش این دلبستگی زمانی آشکارتر می‌شود که به سال‌های شکل‌گیری پاکستان بنگریم. بسیاری از مردم، هرچند زبان سخنرانی‌های او را به‌طور کامل درک نمی‌کردند، با اشتیاق در گردهمایی‌هایش حضور می‌یافتند. این حضور نشان‌دهنده اعتماد و احترام عمیقی بود که نسبت به شخصیت و منش او وجود داشت.

سرهنگ بازنشسته امجد حسین که در یکی از گردهمایی‌های تاریخی محمدعلی جناح حضور داشت، خاطره‌ای نقل می‌کند که بیانگر این احساس عمومی است. او می‌گوید خدمتکارش نیز در مراسم حضور داشت و با وجود آنکه سخنان جناح را متوجه نمی‌شد، با شور و اشتیاق واکنش نشان می‌داد. هنگامی که از او دلیل این رفتار را پرسیدند، پاسخ داد: «سخنانش را نمی‌فهمم، اما احساس می‌کنم هرچه می‌گوید درست است.» این روایت، تصویری از اعتماد و جایگاه معنوی او در میان مردم آن دوران ارائه می‌دهد.

نسل‌هایی که محمدعلی جناح را از نزدیک دیده یا در گردهمایی‌های او حضور یافته بودند، خاطرات خود را با احترام فراوان برای فرزندانشان نقل می‌کردند. همین خاطرات سبب شد که نام و یاد او در حافظه فرهنگی جامعه پاکستان ماندگار بماند.

در شهر لاهور، که بخش مهمی از رویدادهای تاریخی مرتبط با شکل‌گیری پاکستان در آن رخ داده است، مجموعه‌ای فرهنگی و پژوهشی با نام ایوان قائداعظم تأسیس شده است. این مرکز با هدف گردآوری اسناد، پژوهش درباره زندگی و اندیشه‌های محمدعلی جناح و برگزاری نشست‌های علمی و فرهنگی فعالیت می‌کند و امروزه یکی از مراکز مهم مطالعات تاریخی و میراث فکری پاکستان به شمار می‌آید.

ایوان قائداعظم تنها یک ساختمان یا مرکز پژوهشی نیست، بلکه نمادی از تلاش برای حفظ میراث تاریخی، معرفی شخصیت‌های تأثیرگذار و انتقال این میراث به نسل‌های آینده است. برگزاری نشست‌های علمی، نمایشگاه‌ها، انتشار کتاب و برنامه‌های پژوهشی، بخشی از فعالیت‌های این مرکز در زمینه تاریخ معاصر و میراث فرهنگی پاکستان است.

شناخت شخصیت‌هایی مانند محمدعلی جناح، فارغ از دیدگاه‌های سیاسی، بخشی از مطالعه تاریخ معاصر، هویت ملی و میراث فرهنگی پاکستان محسوب می‌شود. حفظ اسناد، خاطرات و پژوهش‌های مربوط به این دوره، می‌تواند به درک بهتر روندهای تاریخی و اجتماعی این کشور کمک کند.

حدیث دوست نگویم مگر بہ حضرت دوست کہ آشنا سخن آشنا نگہ دارد

لینک: https://www.express.pk/story/2823023/mohabbat-zindabad-2823023